Σοβαρές Αλλεργικές αντιδράσεις στο σχολείο

Τα αλλεργικά νοσήματα είναι οι δεύτερες σε συχνότητα παθήσεις της παιδικής ηλικίας μετά τις λοιμώξεις. Τα αλλεργικά συμπτώματα που εμφανίζονται στο σχολείο μπορεί να είναι από πολύ ήπια, όπως,- περιστασιακά φτερνίσματα και φαγούρα στη μύτη, έως πολύ σοβαρά κα απειλητικά για τη ζωή τους, όπως ασθματικές κρίσεις ή αναφυλακτικές αντιδράσεις. Περισσότερα από τα μισά σχολεία έχουν μαθητές που κινδυνεύουν από αναφυλαξία. ..

Προετοιμαστείτε εγκαίρως!
Η έναρξη της σχολικής χρονιάς μπορεί να είναι μια αγχωτική εμπειρία για όλους τους γονείς, πόσο μάλλον όταν ένα παιδί πάσχει από κάποια σοβαρή αλλεργία. Αν και είναι απόλυτα φυσιολογικό ως γονείς να ανησυχείτε, πρέπει να γνωρίζετε ότι η συναισθηματική σας φόρτιση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία του παιδιού σας.. Ενημερωθείτε σωστά, οργανώστε με τον γιατρό σας ένα γραπτό σχέδιο δράσης σε περίπτωση ανάγκης για το παιδί σας και επικοινωνήστε το πρόβλημά σας εγκαίρως στο σχολείο. Ασφαλές περιβάλλον στο σχολείο σημαίνει θετική ψυχολογία και αυτοπεποίθηση παιδιών-γονέων-εκπαιδευτικών.

Ποια είναι τα επείγοντα προβλήματα που μπορεί να παρουσιάσει ένα παιδί στο σχολείο;

⦁ Κρίση άσθματος
⦁ Συστηματική αναφυλαξία από τροφική αλλεργία ή από τσίμπημα υμενοπτέρων
Κρίση άσθματος

Η οξεία ασθματική κρίση εκδηλώνεται με βήχα, συριγμό, σφίξιμο στο στήθος ή/και δύσπνοια. Είναι επείγουσα κατάσταση και απαιτεί άμεση αντιμετώπιση!
Το παιδί πρέπει να έχει πάντα μαζί του τα φάρμακά του, καθώς και γραπτές οδηγίες αντιμετώπισης. Σε περίπτωση οξείας κρίσης πρέπει να σταματά οποιαδήποτε δραστηριότητα όταν εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα και να λαμβάνει αμέσως τα εισπνεόμενα φάρμακα του.
Για την προστασία των ασθματικών παιδιών:
⦁ ο καθαρισμός του σχολείου να γίνεται μετά το τέλος των μαθημάτων, όταν δεν υπάρχουν μαθητές.
⦁ στα εργαστήρια φυσικής – χημείας να υπάρχει κατάλληλος αερισμός, για την αποφυγή εισπνοής ερεθιστικών ουσιών.
⦁ Τα παράθυρα των τάξεων να κρατούνται κλειστά την άνοιξη και το φθινόπωρο, όταν οι μαθητές είναι μέσα στις αίθουσες για την αποφυγή εισπνοής γύρεων και ερεθιστικών ουσιών.
Τι πρέπει να κάνει ο ασθματικός μαθητής στο μάθημα της γυμναστικής;
Όλα τα παιδιά με άσθμα θα πρέπει να ενθαρρύνονται να γυμνάζονται, αλλά θα πρέπει και να μπορούν να σταματούν ανάλογα με τα συμπτώματά τους.
Συχνά επεισόδια βήχα ή και συριγμού με την άσκηση σημαίνει μη-καλά ελεγχόμενο άσθμα. Αυτά τα παιδιά πρέπει να επισκέπτονται τον γιατρό τους για ρύθμιση της θεραπείας τους, ενώ θα πρέπει να υπάρχει και η κατάλληλη ενημέρωση του εκπαιδευτικού σωματικής αγωγής.
Το παιδί με τροφική αλλεργία στο σχολείο
Ένα ποσοστό 4 έως 7% των παιδιών σχολικής ηλικίας παρουσιάζουν αλλεργία σε τροφές και 20% των αντιδράσεων αυτών συμβαίνουν στο σχολείο. Γάλα, αυγό, σιτηρά, ξηροί καρποί, ψάρι και θαλασσινά είναι οι τροφές που προκαλούν συνήθως αλλεργία.
Το πρόβλημα είναι συχνότερο στους παιδικούς σταθμούς, καθώς στις μικρότερες ηλικίες οι τροφικές αλλεργίες είναι συχνότερες, τα παιδιά συχνά σιτίζονται στο σχολείο και τα μικρά παιδιά αδυνατούν να προστατεύσουν απόλυτα τον εαυτό τους. Οι γονείς καλό είναι να έχουν άμεσο έλεγχο του κολατσιού και του γεύματος που θα δώσουν στο παιδί, και να ενημερώνουν τους εκπαιδευτικούς για το πρόβλημα και τον τρόπο αντιμετώπισης πιθανού επεισοδίου.
Για τα μεγαλύτερα παιδιά σχολικής ηλικίας προστασία σημαίνει εκπαίδευση του παιδιού και της οικογένειας.
Προστατεύω το παιδί με τροφική αλλεργία σημαίνει εκπαιδεύω το παιδί και το περιβάλλον του, ώστε:
⦁ να κατανοήσει τη σοβαρότητα του προβλήματος,
⦁ να ενημερωθεί αναλυτικά για τις τροφές στις οποίες έχει αλλεργία,
⦁ να διαβάζει τα συστατικά στις ετικέτες όλων των έτοιμων τροφών,
⦁ να μην ανταλλάσει και να μη μοιράζεται τρόφιμα με τους συμμαθητές,

ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: ΑΝ ΔΕ ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΙ ΠΕΡΙΕΧΕΙ, ΔΕΝ ΤΟ ΤΡΩΩ!
Σε περίπτωση που το παιδί καταναλώσει το τροφικό αλλεργιογόνο και εκδηλώσει συμπτώματα αναφυλαξίας πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. (Βλέπε αναλυτικά στην παράγραφο της αναφυλαξίας)
Το παιδί με αλλεργία στα Υμενόπτερα στο σχολείο
Αλλεργικές αντιδράσεις σε μέλισσα και σφήκα συμβαίνουν σπάνια στο σχολικό περιβάλλον. Παρόλα αυτά, επειδή μπορεί να αποτελέσει ένα πολύ επείγον πρόβλημα, θα πρέπει οι εκπαιδευτικοί να είναι ενημερωμένοι για την οντότητα αυτή και την αντιμετώπισή της.
Τα παιδιά με γνωστή αλλεργία σε Υμενόπτερα θα πρέπει να τηρούν κάποιους κανόνες όταν βρίσκονται σε εξωτερικό περιβάλλον ( π.χ. στο προαύλιο του σχολείου, στην εκδρομή με το σχολείο):
⦁ να αποφεύγουν τα γλυκά και να μην πίνουν αναψυκτικά & χυμούς ( διότι οι γλυκαντικές ουσίες που περιέχουν προσελκύουν αυτά τα έντομα) σε εξωτερικούς χώρους
⦁ να φορούν πάντα παπούτσια,
⦁ να μη φορούν ρούχα ανοιχτόχρωμα με έντονα χρώματα,
⦁ να αποφεύγουν τις συναθροίσεις κοντά σε πηγές, τρεχούμενα ή στάσιμα νερά, και κάδους σκουπιδιών,
⦁ να φέρουν πάντα μαζί τους το set αντιμετώπισης αναφυλαξίας και φυσικά μέσα σε αυτό την αυτοενιέμενη αδρεναλίνη και να ξέρουν να τη χρησιμοποιούν.
ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΣΤΗ ΜΕΛΙΣΣΑ Ή ΣΦΗΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ.

Αναφυλαξία στο σχολείο

Η αναφυλαξία (αλλεργικό shock) είναι η πιο σοβαρή, γενικευμένη και δυνητικά θανατηφόρα αλλεργική αντίδραση. Υπολογίζεται ότι συμβαίνει 1 επεισόδιο ανά 10.000 παιδιά το χρόνο και το 82% αυτών συμβαίνει σε παιδιά σχολικής ηλικίας. Περίπου 10-18% των περιστατικών συμβαίνουν σε σχολικό περιβάλλον. Η πιο συχνή αιτία αναφυλαξίας στο σχολείο είναι η τροφική αλλεργία. Στο εξωτερικό περίπου 24% των παιδιών με ιστορικό αναφυλαξίας είχαν το πρώτο τους επεισόδιο στο σχολείο.
Τα σχολεία μας είναι ελάχιστα έως καθόλου οργανωμένα στην αντιμετώπιση μιας τέτοιας αντίδρασης. Υπάρχει έλλειψη ενημέρωσης από το περιβάλλον του παιδιού για τον κίνδυνο που διατρέχει, έλλειψη γνώσης της σημαντικότητας μιας αναφυλακτικής αντίδρασης, και έλλειψη της εκπαίδευσης προς αντιμετώπιση αυτής, και των κατάλληλων φαρμάκων.
Τα συμπτώματα της αναφυλαξίας είναι
⦁ Φαγούρα, κοκκινίλες (πομφοί, καντήλες, πετάλες), οίδημα (πρήξιμο)
⦁ Σφίξιμο στο λαιμό, Βράχνιασμα στη φωνή
⦁ Δυσκολία στην αναπνοή – Δύσπνοια
⦁ Πόνος στην κοιλιά, έμετο, διάρροια
⦁ Λιποθυμία, απώλεια αισθήσεων
Προσοχή!!! Η εξέλιξη των συμπτωμάτων είναι ταχύτατη, δεν πρέπει να χάνεται χρόνο!
Μπορείτε να δείτε τι πρέπει να περιέχει ένα πρότυπο σχέδιο δράσης στην παρακάτω εικόνα
Αν το παιδί φάει τρόφιμο ή τσιμπηθεί από έντομο στο οποίο έχει αλλεργία, τότε πρέπει να χορηγείται ενδομυϊκά ή υποδόρια αδρεναλίνη. Τα αντιισταμινικά, η κορτιζόνη και τα εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά πρέπει να δίνονται μετά την αδρεναλίνη.
Τέσσερις στις έξι θανατηφόρες αντιδράσεις στις τροφές συμβαίνουν σε σχολεία, όπου δεν υπάρχει διαθέσιμη αδρεναλίνη ή καθυστερεί πολύ η χορήγησή της.

Ο Γιατρός

Ο Φώτης Ε. Ψαρρός είναι Διευθυντής της Αλλεργιολογικής Κλινικής του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών, η οποία κατέχει διεθνή πιστοποίηση για την παρακολούθηση, ασθενών με Κληρονομικό αγγειοοίδημα (ACARE Center).